(17 พ.ย. 69) นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ห่วงใยปัญหาคุณภาพน้ำประปาในพื้นที่ภาคเหนือ หลังพบสารหนูในแม่น้ำสายเกินค่ามาตรฐาน สั่งการให้กระทรวงมหาดไทย กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งตรวจสอบและเฝ้าระวังคุณภาพน้ำประปาอย่างใกล้ชิด พร้อมจัดหาน้ำดื่มสะอาดให้เพียงพอสำหรับประชาชนในชุมชนที่ได้รับผลกระทบ รวมถึง
เร่งชี้แจงผลการตรวจสอบคุณภาพน้ำ กระบวนการผลิต และการควบคุมคุณภาพน้ำประปาให้ประชาชนรับทราบอย่างชัดเจนและต่อเนื่อง เพื่อคลายความกังวลและสร้างความมั่นใจในการใช้น้ำอุปโภคบริโภค
ทั้งนี้การแก้ปัญหาในระดับประเทศ เร่งผลักดันการจัดหาแหล่งน้ำสำรอง เพื่อลดการพึ่งพาแหล่งน้ำที่อาจได้รับผลกระทบจากมลพิษข้ามแดน ซึ่งพื้นที่เมืองเชียงรายมีแผนใช้น้ำจากแม่น้ำลาวเป็นแหล่งน้ำทดแทน ขณะที่อำเภอแม่สายมีแนวทางขยายระบบส่งน้ำ ศึกษาการนำน้ำจากแม่น้ำโขงบริเวณเชียงแสนมาใช้ รวมถึงสำรวจแหล่งน้ำใกล้เคียง เช่น ขุนน้ำนางนอน เพื่อเพิ่มทางเลือกในการผลิตน้ำประปา
สำหรับระดับพื้นที่ จังหวัดเชียงรายได้ประสานหน่วยงานด้านการประปา สาธารณสุข กรมป้องกันและบรรเทา
สาธารณภัย (ปภ.) เกษตร และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เตรียมรถบรรทุกน้ำ น้ำดื่มสำรอง และแนวทางแจกจ่ายน้ำให้ประชาชนกรณีระบบผลิตหรือจ่ายน้ำประปาขัดข้อง พร้อมติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำและเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพและการประกอบอาชีพของประชาชนอย่างต่อเนื่อง เน้นย้ำเรื่องการสื่อสารข้อมูลคุณภาพน้ำอย่างถูกต้อง เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและสามารถปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยได้อย่างเหมาะสม
ส่วนระดับระหว่างประเทศ รัฐบาลเดินหน้าประสานความร่วมมือกับเมียนมาผ่านกลไกคณะทำงานวิชาการร่วมไทย–เมียนมา (Joint Working Group: JWG) เพื่อกำหนดแนวทางเก็บตัวอย่างน้ำ การตรวจวิเคราะห์ การรายงานผล และการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างสองประเทศ โดยมีแนวทางจัดทำแผนปฏิบัติการในปีแรก และเตรียมวางกรอบความร่วมมือระยะ 3 ปี นอกจากนี้ ยังมีแนวทางขยายความร่วมมือด้านวิชาการและผู้เชี่ยวชาญกับจีน รวมถึง
ใช้กลไกอาเซียนและประเทศคู่เจรจาในการหารือปัญหามลพิษข้ามแดน ทั้งด้านคุณภาพน้ำและฝุ่นละออง เพื่อผลักดันการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุควบคู่กับการดูแลประชาชน
นายรัฐพล นราดิศร รองปลัดกระทรวงมหาดไทย ตรวจติดตามระบบผลิตน้ำของการประปาส่วนภูมิภาค สาขาแม่สาย ณ สถานีผลิตน้ำเกาะช้าง และสถานีผลิตน้ำแม่ข่าย จังหวัดเชียงราย พร้อมร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องวางแนวทางแก้ไขปัญหาในระยะเร่งด่วน ดังนี้
1. ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายจัดตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจ ขับเคลื่อนการดำเนินงานให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน โดยเฉพาะพื้นที่ริมแม่น้ำทุกสายที่ติดกับพรมแดนประเทศเพื่อนบ้าน
2. การหาแหล่งน้ำดิบสำรอง ให้การประปาส่วนภูมิภาค สาขาแม่สาย นำไปผลิตน้ำประปาสะอาดในปริมาณชั่วโมงละ 300 คิว เพื่อให้สามารถผลิตน้ำประปาบริการประชาชนได้อย่างต่อเนื่อง ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสำรวจและประเมินความเป็นไปได้ของแหล่งน้ำใกล้เคียง ทั้งแหล่งน้ำบาดาลและหนองน้ำต่าง ๆ พร้อมประสานอำเภอและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตรวจสอบความเหมาะสมและคุณภาพน้ำ รวมถึงวางแผนการลำเลียงน้ำโดยไม่ให้กระทบต่อประชาชนที่อาศัยอยู่โดยรอบ
3. จัดเครื่องจักรกลสนับสนุน รวมถึงนำรถบรรทุกน้ำ และรถผลิตน้ำดื่ม มาเตรียมพร้อมในพื้นที่หากเกิดเหตุฉุกเฉินในการผลิตน้ำประปาจะได้ช่วยเหลือประชาชนได้ทันที
4. การลำเลียงน้ำ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจะรับหน้าที่สนับสนุนการลำเลียงน้ำในระยะเร่งด่วน นำมาให้การประปาส่วนภูมิภาค สาขาแม่สาย ใช้ผลิตทดแทนน้ำจากแม่น้ำสาย ซึ่งแหล่งน้ำที่ใกล้ที่สุดคือหนองน้ำพุ
5. ด้านผลผลิตการเกษตรและประมง ให้สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัด และสำนักงานประมงจังหวัดตรวจสอบคุณภาพน้ำจากแหล่งน้ำที่นำมาใช้ในการเพาะปลูกและการประมง พร้อมสำรวจข้อมูลพื้นที่และเกษตรกรที่ปลูกพืชผลและเลี้ยงปลา จัดทำบัญชีผลกระทบเพื่อใช้ประกอบการวิเคราะห์และตรวจสอบคุณภาพน้ำ ตลอดจนสื่อสารผลการตรวจสอบให้ประชาชนทราบ เพื่อคลายความกังวลของผู้ประกอบการและผู้บริโภค
นอกจากนี้กระทรวงมหาดไทย ยังร่วมกับจังหวัดเชียงใหม่ ติดตามสถานการณ์สารปนเปื้อนในแม่น้ำกก จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งในระยะเร่งด่วน ปภ. จะสนับสนุนการให้บริการน้ำสะอาด ขอให้การประปาส่วนภูมิภาคในพื้นที่เชียงใหม่ ตรวจสอบข้อมูลแหล่งน้ำที่นำมาผลิตน้ำประปา โดยปัจจุบันจังหวัดเชียงใหม่ไม่ได้สูบน้ำดิบจากแม่น้ำกกมาใช้ผลิตประปา แต่ใช้น้ำจากลำน้ำฝาง ซึ่งผลการตรวจคุณภาพน้ำ พบว่า น้ำอุปโภคบริโภคและประปาหมู่บ้านทั้ง 47 แห่ง ปลอดภัยจากโลหะหนัก สำหรับพื้นที่ที่ใช้ประปาหมู่บ้าน/ท้องถิ่น ขอให้สำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัด และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตรวจสอบระบบผลิตน้ำประปาว่ามีการใช้น้ำจากแหล่งน้ำระหว่างประเทศหรือไม่ ส่วนด้านการเกษตร ต้องจัดทำข้อมูลแยกพื้นที่การเกษตรที่มีผลผลิตมาจากการใช้น้ำแหล่งน้ำที่มีสารปนเปื้อน หากตรวจพบการปนเปื้อน ต้องหยุดการเก็บเกี่ยวและไม่ให้นำไปส่งขายอย่างเด็ดขาด
ขณะที่ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในฐานะประธานคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติในพื้นที่ภาคเหนือ หลังลงพื้นที่รับฟังความเดือดร้อนของชาวบ้านริมแม่น้ำสายและแม่น้ำกก จังหวัดเชียงราย ได้เรียกประชุมนักวิจัย ระดมเทคโนโลยีและงานวิจัยของ อว. ที่พร้อมใช้งาน แก้ปัญหาเฉพาะหน้าให้ประชาชนในพื้นที่ทันที โดยเร่งดำเนินการใน 4 มาตรการด่วน ดังนี้
1. ติดตั้งระบบกรองน้ำสะอาดเพิ่มในพื้นที่เดือดร้อน เพื่อให้ชาวบ้านมีน้ำสะอาดใช้ได้อย่างเพียงพอ
2. แจกชุดตรวจสารหนูแบบพกพา ให้ชาวบ้านตรวจน้ำ ดิน และพืชผลได้เอง โดยได้กระจายลงพื้นที่ร่วมกับทางจังหวัดและกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ช่วยสร้างความสบายใจในการใช้น้ำและสร้างความมั่นใจให้กับผู้ซื้อผลผลิต
3. สร้างฝายชะลอน้ำเพื่อดักจับตะกอนสารพิษอย่างปลอดภัย และมีแผนกำจัดตะกอนที่ปลอดภัย
4. ทำแผนที่จุดเสี่ยงเฝ้าระวังภัย และตรวจพิสูจน์ต้นตอสารพิษในห้องปฏิบัติการ เพื่อเฝ้าระวังและแจ้งเตือนชาวบ้านได้ตรงจุด พร้อมทั้งใช้ห้องปฏิบัติการขั้นสูงของสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอนฯ ตรวจวิเคราะห์น้ำและตะกอนด้วยเทคนิคไอโซโทป ซึ่งสามารถระบุแหล่งที่มาของสารปนเปื้อนได้อย่างแม่นยำ เพื่อใช้เป็นหลักฐานทางวิทยาศาสตร์
ในการเจรจาแก้ปัญหาที่ต้นเหตุอย่างยั่งยืน
นอกจากนี้ยังได้ใช้โอกาสในการประชุมสุดยอดอาเซียน-อินเดีย ครั้งที่ 23 ณ สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ เข้าหารือกับผู้แทนระดับสูงของเมียนมา เพื่อสอบถามถึงสถานการณ์สารพิษที่กำลังส่งผลกระทบต่อแหล่งน้ำ พร้อมยื่นข้อเสนอสำคัญว่า หากรัฐบาลเมียนมาสามารถเปิดทางให้รัฐบาลไทยพร้อมช่วยเหลือในการกำจัดสารพิษในฝั่งเมียนมาอย่างเต็มรูปแบบ โดยจะระดมทั้งองค์ความรู้ บุคลากรผู้เชี่ยวชาญ และเทคโนโลยีระดับสูงที่ประเทศไทยมีศักยภาพเข้าไปร่วมดำเนินการ ทั้งนี้ คณะทำงานจากกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของเมียนมา เตรียมหารือร่วมกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ของไทย ในช่วงวันที่ 25-26 พฤศจิกายน 2569
นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สั่งการให้กรมการข้าว กรมประมง และกรมปศุสัตว์ เร่งตรวจสอบข้อมูลในส่วนที่เกี่ยวข้อง พร้อมรายงานผลเบื้องต้นภายในสัปดาห์นี้ เพื่อประเมินว่าสารปนเปื้อนส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานอาหารหรือไม่ โดยเฉพาะผลผลิตทางการเกษตรที่เข้าสู่ระบบจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศ แม้การตรวจสอบสารปนเปื้อนในสัตว์น้ำ เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายนที่ผ่านมาจะพบโลหะหนักเกินเกณฑ์มาตรฐานในสัตว์น้ำบางตัวจากแม่น้ำกกและแม่น้ำโขง แต่ผลตรวจดังกล่าวเป็นข้อมูลเฉพาะตัวอย่าง พื้นที่ และช่วงเวลาที่เก็บตรวจ ไม่สามารถนำไปสรุปว่าสัตว์น้ำทั้งหมดมีการปนเปื้อน ทั้งนี้ จะนำผลการตรวจสอบเพิ่มเติมมาประเมินพื้นที่เสี่ยงและชี้แจงให้ประชาชนทราบอย่างชัดเจน หากพบพื้นที่ได้รับผลกระทบจะต้องระบุพื้นที่ที่มีปัญหา เพื่อป้องกันความตื่นตระหนกและไม่ให้กระทบต่อการซื้อขายสินค้าเกษตรจากพื้นที่อื่นที่ไม่มีปัญหา พร้อมพิจารณาแนวทางช่วยเหลือเกษตรกรและผู้บริโภคที่ได้รับผลกระทบตามความเหมาะสม ส่วนกรมประมงเตรียมหารือร่วมกับกรมควบคุมมลพิษ และกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง วันที่ 23 พฤศจิกายน 2569 และให้สำนักงานประมงจังหวัดสำรวจความเสียหายของเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำและชาวประมง เพื่อประกอบการพิจารณาช่วยเหลือและเยียวยา
#นายกสั่งเร่งแก้ปัญหาสารหนูในแม่น้ำกกแม่น้ำสาย #สร้างความปลอดภัยมั่นใจแก่ประชาชน #กระทรวงมหาดไทย
#กระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม #กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ #กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม #นโยบายรัฐบาล20กระทรวง